Locatie: Watertoren nabij Harderwijk, Nederland
Event 010: Onverwachte Orioniden 1993 uitbarsting
Parent body: Komeet 1/P Halley

Introductie
In de periode 15 tot 23 oktober 1993 had ik een weekje vakantie om de Orioniden waar te nemen. Uit mijn waarnmingen blijkt dat de Orioniden in 1993 signifikant hogere activiteit in de periode 16 tot 19 oktober hadden dan in voorgaande jaren. Later werden mijn waarnemingen bevestigd door fotografische data van Hans Betlem en visuele waarnemingen van Jurgen Rendtel vanuit Potsdam, Duitsland.

16/17 October 1993
De waarnemingen werden verricht vanaf de dan bijna 100 jaar oude watertoren nabij Harderwijk. Waarnemingen startten om 20:50 UT met de Orioniden radiant net boven de horizon. Opvallend was dat er relatief veel Orioniden gezien werden: tussen 22:00 en 23:00 UT (radianthoogte slechts 16 graden) en 23:00 en 0:00 UT zag ik in elk interval 6 Orioniden. Opvallend was ook het aantal heldere Orioniden. A werkelijk prachtig exemplaar van -3 bewoog evenwijdig aan de oostelijke horizon en verlichte enkele kleine cumulus wolkjes! Even daarvoor zag ik nog een korrel magnitude 0 exemplaar vlakbij de radiant. Helaas trokken wolken binnen tussen );00 en 01:00 UT, maar tussen 1:00 en 1:23 was het weer even geheel helder. Ik telde 6 Orioniden in die periode, oftewel 15 Orioniden in een uur! Dat is veel meer dan je zou verwachten bij deze zonslengte! Helaas trok de hemel dicht na 1:23 UT.
Overdag wachtte ik vol ongeduld op de volgende waarneemnacht: hadden de Orioniden inderdaad een opleving in activiteit en waren ze ook helderder dan normaal.

17/18 October 1993
Gelukkig was het geheel helder die nacht. Locatie: watertoren nabij Harderwijk. Ik kon ongehinderd waarnemen tussen 20:25 en 4:36 UT. De Orioniden gaven een spectaculaire show weg, de aanatllen liepen op naar 25 per uur! Dit is meer dan wat je maximaal kan verwachten rond 22 oktober als de zwerm haar normale maximum heeft. Rond 18 oktober kun je maximaal 6-8 Orioniden per uur verwachten! Ook de hogere gemiddelde helderheid was opvallend, voor het eerst heb ik deze nacht Orioniden vuurbollen gezien. Ik heb de Orioniden al waargenomen sinds 1979.
Verder was opvallend dat de Orioniden heel gegroepeerd verschenen: zo was er vijf minuten niets te zien, gevolgt door 2 of 3 stuks binnen enkele seconden! Verder was het opvallend dat, net als voorgaande nacht, de heldere Orioniden een blauwwitte kleur hadden. In totaal zag ik in 7,76 uur effectief 208 meteoren bij een grensmagnitude van 6,6. Verder zag ik 2 Orioniden van -3, éénmaal -4 en éénmaal een -5 Orionide. Vooral de laatste was erg fraai: deze verscheen vlek bij de radiant en liet een kort nalichtend spoor achter dat 35 seconden zichtbaar was. Het krulde rond tot een cirkeltje, een vervolgens een ovaal waarna het oploste.
De volgende dag bracht ik de rest van DMS op de hoogte van deze onverwachte uitbarsting. Een aantal lieden reageerden nogal sceptisch, maar gelukkig konden na enkele dagen mijn waarnemingen bevestigd worden door Jurgen Rendte en hans Betlem.

Grafiek van de Orioniden uit de nacht 17/18 oktober 1993: ZHR berekening gedaan door Marco Langbroek

18/19 October 1993
Klaas Jobse leverde die avond een video systeem af om simultaan meteoren te filmen. Samen met Robert kon ik waarnemen vanaf de watertoren tussen 22:30 en 4:30 UT. De activiteit van de Orioniden was alweer een stuk lager dan voorgaande nacht, maar nog wel verhoogd. Ook werden nog enkele heldere exemplaren gezien, waaronder en -3 en -5 Orionide. De grensmagnitude lag rond de 6,6, later werd ze 6,4. In teff 5,03 uur zag ik 196 meteoren. Maximale Orioniden uurtelling: 14.
Het video werk was succesvol, er werden tientallen Orioniden simultaan gefilmt.

Na de actie:
Hans Betlem kon mijnwaarnemingen bevestigen met zijn fotografische data. Zijn kamera's fotografeerden in de nacht 17/18 oktober 27 heldere Orioniden gedurende 110 uur kameratijd. De nacht 18/19 oktober leverde 9 Orioniden op gedurende 96 uren kameratijd. Dit is een factor 2,6 : 1. In totaal zagen drie andere waarnemers deze hoge activiteit: Jürgen Rendtel (Potsdam, Duitsland), André Knöfel (Potsdam, Duitsland) en Jonathan Shanklin (Engeland).

Report from Marco Langbroek direct link:  Orionids 1993 page DMS site.

Artikelen over deze Orioniden uitbarsting
1] High Orionid activity on october 18 1993, Koen Miskotte, WGN, Journal of the International Meteor Organisation , Vol. 21, No. 6, page 292
2] Orioniden analyse 2006, Carl Johannink & Koen Miskotte, eRadiant 2006-5, page 115-119
3] Orioniden 2007: succesvol, Carl Johannink & Koen Miskotte, eRadiant 2008-1, page 18-22
4] Orioniden-spektakel 2006!, Koen Miskotte & Carl Johannink, Zenit januari 2007, page 38-39
5] Orioniden 2007 op Perseïdensterkte!, Koen Miskotte & Carl Johannink, Zenit januari 2008, page 36-37

Terug naar events page