 |
 |
|
| |
|
|
Locatie: Castelo de Vide, Portugal
Waarneming: Geminiden 2009
Parent body: Planetoïde 3200 Phaethon
Geminiden vanuit Castelo de Vide, Portugal.
Het was al direct duidelijk na de fraaie aktie in 2007 (Evora, Portugal) dat een aantal mensen (waaronder ik) besloten dat de Geminiden 2009 zeker waargenomen zouden worden. Dit houd in: locale akties, maar ook met de auto naar berijdbare afstanden of desnoods met het vliegtuig naar zuid Europa. Rond 10 december boden de kaarten van Europa echter weinig houvast. De model uitvoer van de verschillende weerdiensten variëeerden per uitvoer. Leek Mardid een tijdlang goed te gaan, plots kon er vanuit het niets bewolking zijn. Op vrijdag 11 december wilden we beslissen waar heen te gaan. Dit jaar zou het team dat voor alles in was bestaan uit Sietse Dijkstra, Peter van Leuteren, Roy Keeris, Michel Vandeputte, Inneke Verkerken en ikzelf.
Omdat dit jaar de nacht 13/14 december de belangrijkste was, en in mindere mate 12/13 en 14/15 december, werd gekeken naar die locaties die zeker helder weer geven in de nacht van 13/14 december.
Vrijdag 11 december 2009: hektische mail/telefoon wisselingen...
Op vrijdag kwamen de Hollandse waarnemers er nog niet echt uit. Besloten werd om de beslissing uit te stellen tot zaterdag en op de 13e pas te gaan vliegen. Laat die middag bleek dat de vliegtickets op zondag 200 a 300 euro duurder zijn. Enfin, na een lange avond werd besloten om op zaterdag 12 december te vertrekken en terug te keren op dinsdagavond 15 december. Roy boekte de tickets, Sietse's vrouw Dianne had intussen een mogelijke verblijfsplaats geregeld. Dit was op een natuurcamping Poraminho nabij het dorp Castelo de Vide in oost Portugal.
Michel en Inneke zouden vliegen vanuit Brussel en zouden pas op zondag 13 december vliegen, zodoende kon Michel zijn beslissing om wel of niet te vliegen nog 24 uur uitstellen.
Zaterdag 12 december.
In de vroege ochtend pak ik de trein naar Amersfoort, daar overstapppen op de trein uit Enschede naar Schiphol. Op station Schiphol ontmoette ik Sietse en Peter (die zaten in dezelfde trein...). Even later zien we Roy. Check in en paspoort controlles verlopen snel en al gauw vliegen we naar Lissabon. Aldaar aangekomen (het is inmiddels 15 uur) huren we een auto en rijden de garage uit. Ai, dat ging niet helemaal goed, door de nauwe uitgang met vangrails rijd Peter een flinke kras en deuk in de auto...
Nou ja, dat zien we later wel.... We rijden eerst een stuk naar het noorden, vervolgens pakken we de snelweg naar het oosten. Halwerwege wordt er nog even gestopt bij een supermarkt om wat eten voor die avond in te slaan. Inmiddels is er ook kontakt gelegd met de eigenaar van de boeren camping. Hij doet ons het voorstel om te eten in een restaurant zodat we niet meteen hoefden te koken.
Om 20:30 uur arriveren we op de camping. Het is er goed donker, maar er hangt veel cirrus. Nadat we de spullen in de appartementen gedumpt hebben gaan we naar het plaatsje Castelo de Vide. Een prachtig dorp dat op een heuvel ligt. Op de top een fraai kasteel, dat helaas zwaar aangelicht wordt. Op zich wel mooi, maar het geeft ook veel lichtvervuiling. In een klein restaurantje eten we lekker voor heel weinig. Hierna rijden we terug naar de camping en gaan slapen. We zetten de wekkers nog wel, mocht het vannacht nog opklaren.
12/13 december 01:45 UT.
De wekker loopt af en ik loop naar buiten: hee, het is geheel helder tegen de verwachting in. Alleen op zeer lage hoogte hangt wat cirrus. Ik loop naar de parkeerplaats van de camping, daar is het uitzicht goed. Om 2:00 UT lig ik plat. En het is gelijk lekker druk, regelmatig worden Geminiden gezien. De eerste fraaie meteoor is echter geen Geminide maar een -1 Anthihelion om 2:07 UT die in twee stukken fragmenteerd. Om 02:18 UT verschijnt er laag in het zuiden naast Serius een -2 Geminide die de cirrus een beetje deed oplichtten. Een fraai gezicht! Rond 2:30 UT arriveerd ook Peter op de parkeerplaats. Helaas worden de omstandigheden na 2:38 UT slechter en moeten we zelfs weer stoppen om 3:07 UT. De lucht hangt dan weer vol cirrus. We gaan maar slapen om uitgerust in de nacht 13/14 december te kunnen waarnemen. Later nemen Sietse en Roy nog een uurtje recratief waar.
Zondag 13 december.
Na een ontbijt zien we dat in het noordwesten een blauwe streep zichtbaar wordt. De eerste opklaringen? We wandelen wat rond op het terrein en spreken de eigenaar van de camping. Hij wijst ons een plek en een kastje waar we stroom kunnen gebruiken. En een flink stuk electriciteits snoer. Handig voor de kamera's die een adapter hebben!
In de middag gaan we naar het dorp Castelo de Vide om daar site seeing te doen. We wandelen door het bijzonder fraaie dorp en het prachtige kasteel. Intussen is de lucht flink op geklaard, het ziet er goed uit! We maken vandaag zelf ons eten. In Portugal eet men laat en wij willen zo vroeg mogelijk het veld in. De vegetarische macaroni smaakte ook nog!
Tegen zonsondergang gaan een aantal lieden al wat spullen opzetten. Peter gebruikt zijn Canon EOS 40D in combinatie met een Sigma 4,5 mm fish eye lens, Sietse heeft een digitale Olympus en Roy gebruikt zijn Canon EOS 400 D in combinatie met een Canon Ef 10-22 mm zoomlens. Ikzelf zet een Canon EOS 10D en 40D in in combinatie met twee Canon Ef 15 mm F 2.8 lenzen. Een daarvan is geleent van Peter. De Canon 10D staat pal noord gericht met de lange as horizontaal en de bomen laag in het noorden aan de onderrand. De Canon EOS 40D zet ik pal zuid met de korte as horizontaal. Zo ontstaat een beeldveld vanuit het zenit tot op de horizon. Daarna weer naar het huisje om de visuele waarneemspullen te pakken.
13/14 december.
Om 18:55 UT start ik met de waarnemingen. De grensmagnitude valt in eerste instantie tegen ,maar steigt gedurende de nacht naar mooie waarden.
De Geminiden radiant is net boven de horizon als ik start en het wachten is op earth grazers. Dat viel tegen, vooral omdat de meeste Geminiden zwak waren. Verder moet ik in het begin nog enkele keren kortstondig stoppen met waarnemen omdat ik niet goed lag. De eerste twee uur is dus niet zo heel veel zichtbaar, enkele sporadische meteoren en een handjevol Geminiden. Pas na een pauze tussen 20:06 en 20:20 Ut begint het wat te lopen. De eerste uren wenig helder spul, maar naarmate de tijd vorderd nemen de aantallen Geminiden flink toe en eindelijk begint ook wat helder spul te vallen. Hieronder een tabel met mijn uurtellingen:
Year |
Month |
Day |
time UT |
Teff |
Lm |
Number |
Stream |
2009 |
12 |
13 |
19,617 |
0,97 |
6,45 |
10 |
GEM |
2009 |
12 |
13 |
21 |
0,90 |
6,50 |
23 |
GEM |
2009 |
12 |
13 |
22,133 |
0,97 |
6,54 |
86 |
GEM |
2009 |
12 |
13 |
23,133 |
1,00 |
6,55 |
78 |
GEM |
2009 |
12 |
14 |
0,225 |
1,05 |
6,60 |
106 |
GEM |
2009 |
12 |
14 |
1,292 |
1,05 |
6,61 |
137 |
GEM |
2009 |
12 |
14 |
2,325 |
0,83 |
6,63 |
102 |
GEM |
2009 |
12 |
14 |
3,308 |
0,92 |
6,60 |
78 |
GEM |
2009 |
12 |
14 |
4,283 |
0,88 |
6,58 |
90 |
GEM |
2009 |
12 |
14 |
5,275 |
1,02 |
6,57 |
99 |
GEM |
Hoogste uurtelling dus tussen 1 en 2 UT, hier zal ook het echte maximum liggen. Na dat tijdstip beginnen wat meer heldere Geminiden te verschijnen: een aantal Geminiden van -3 ren -4 worden gezien. De mooiste was een -5 Geminide onder de Leeuw, deze werd ook fraai vastgelegd met de Canon EOS 40D. Maar er was nog een zwermpje opvallend aanwezig. Van de sigma Hydriden worden normaliter altijd meteoren gezien, maar dit jaar waren ze wel heel opvallend met drie vuurbollen van respectivelijk -8, -5 en -4. De eerste twee werden vastgelegd door Peters fish eye en mijn Canon 10D met de Canon EF 15 mm F 2.8.
Foto: Compositie van 14 Geminiden, waarvan de helderste -2 waren. Meer foto's hier
In totaal zie ik deze nacht in 10,13 uur 841 Geminiden, 8 Monocerotiden, 12 sigma Hydriden, 14 Antihelions en 117 sporadische meteoren. In totaal dus 992 meteoren. Er werd waargenomen tussen 18:55 en 06:15 UT. Had ik een kwartiertje langer waargenomen was ik wellicht over de 1000 meteoren heen gegaan.
Foto: compositie van 14 Geminiden, 3 sporadische meteoren en 1 Hydride. Meer foto's hier
14 december.
Overdag volgde weer een uitstapje die ons in de fraaie omgeving van de camping bracht. Eerst een meertje bezichtigd waar we "meteorieten" vonden, daarna een statie portret gemaakt bij een menhir en vervolgens naar Castelo de Vide gereden om wat te eten in hetzelfde restaurant.
14/15 december.
Wederom een heldere nacht.
Er wordt korter waargenomen in verband met de terug reis later vandaag, de verkoudheid en zeer koude wind. Toch leverde ruim 3 uur effectieve waarneemtijd 102 meteoren op. Afnemende Geminiden activiteit, ZHR 30 naar 15. Er worden nog drie heldere Geminiden gezien, van -3, -4 en zelfs een -6. Peter fotografeerd later die nacht zelfsnog een -10 Geminide!
15 december.
Terug vlucht naar Nederland. Aankomst in Ermelo rond 21:45 MET. Net als 2007 een fantastische Geminiden aktie gehad. Dank aan de mede waarnemers voor de gezelligheid en teamwork.