Locatie: Radio sterrenwacht Delingha, Purple Mountain Observatory, China
Event 022: Leonid 1998 vuurbollen regen
Parent body: Komeet 55/P Tempel-Tuttle

Deel 8

7e dag, zaterdag 14 november: bezoek aan de stad Delingha.
Na een aantal uren slaap werden ’s ochtends de visuele waarnemingen uitgewerkt en begonnen de fotografen met het uitpakken van de cargo. Na de lunch vertrokken we met de sterrenwachtbus naar de stad Delingha. Lei en Zhao benadrukten dat we niet overal foto’s mochten maken, we moesten eerst toestemming vragen aan één van de begeleiders. Na een 31 km lange rit langs alweer spektaculaire landschappen arriveerden we in Delingha. Geen bijzondere stad. Het bijzondere is eigenlijk dat wij er rond mochten lopen. Natuurlijk baarde onze aanwezigheid veel opzien onder de chinezen. Wel zijn ook hier al duidelijk Westerse invloeden merkbaar, zoals het verkrijgen van coca-cola en de vele lichtreclames. We bezochten er een overdekte markt waar het opviel dat het hier netter was dan op de markt in Beijing. In een klein winkeltje hebben Arnold en ik nog wat klokjes gekocht. Voor 18 yuan per stuk kocht ik er zelfs twee bij de verbaasde winkel eigenaar. Toen ik tegen Lei zei dat de spullen erg goedkoop waren lachte hij maar. Natuurlijk is zo’n bedrag voor mij goedkoop, maar voor een Chinees staat dit gelijk aan 25 gulden. Arnold probeerde een wekker in te stellen maar dat viel niet mee met de Chinese lettertekens. Met als gevolg een continue piepend klokje wat niet stil te krijgen was. Toen Arnold ook nog doodleuk aan een op de fiets passerende Chinees vroeg : Weet U ook hoe laat het is?” lag ik echt in een deuk.
Na ruim 1.5 uur rondbanjeren gingen we weer terug naar de sterrenwacht waar we om 16.30 uur arriveerden. Na het avondeten en het weerbericht besloten de visuele waarnemers om te rusten voor de komende waarneemnacht. De fotografen gingen tot diep in de nacht door met het opstellen en testen van de fotografische apparatuur.

Road to Delingha

Tweede waarnemingsnacht vanuit Delingha, 14 op 15 november.
Het plan was hetzelfde als voorgaande nacht. Jos, Arnold en Carl zouden in de voornacht waarnemen, terwijl Koen en Marco in de nanacht wilden kijken. De eerst genoemde drie heren konden maar 1.5 uur waarnemen voordat de cirrus weer toesloeg en verder waarnemen onmogelijk maakten. Zij zagen gezamenlijk 138 meteoren en ook nu geen spectaculaire zaken. Rond 20.35 UT verschijnen Koen en Marco in het veld, maar moeten na een kwartiertje alweer stoppen.
Ondertussen stellen de fotografen Robert en Casper hun spullen op om het onder de koude uit te testen en wat nachtelijke plaatjes te schieten. Rond 21 UT merkt iedereen een felle lichtflits op. Alleen Marc is getuige van de flits, die in de westelijke hemel verscheen. Marc omschreef het als een stationaire lichtflits van –10 of zo. Wat het precies is geweest is niet duidelijk.
Aan de hand van de waarnemingen van Carl, Jos en Arnold berekend Marco een ZHR van 7 ~1.5 voor de Leoniden. Dit is volgens het normale patroon.

8e dag, zondag 15 november
Geslapen tot 10 uur, daarna het kleine beetje waarnemingen uitwerken en een wandelingetje in het gebied te maken met als bedoeling wat “dust devils”te fotograferen. Dit zijn kleine windhoosjes die zichtbaar worden als ze over een zanderige plek bewegen. Het is moeilijk om deze goed vast te leggen, omdat ze maar enkele seconden duren. Een enkel exemplaar duurt wat langer, enkele tientallen seconden. Het viel Marco op dat ze vooral aan de zuidkant van de vallei ontstonden en dan oostwaarts bewogen. Dit kwam natuurlijk door de wind die uit het westen blies.

WC perikelen…
Robert had nog een leuk geintje voor de Chinezen. Hij had in Nederland een paar ingepakte pannenkoeken gekocht, maar deze waren natuurlijk bedorven. Dus werden ze door de wc (!) gespoeld. Resultaat een verstopte wc en een blije Chinees die de boel mocht ontstoppen…

Op zoek naar de droppost locatie.
Om 13 uur volgt het ontbijt. Daarna weer in de bus om de twee droplocaties te bezoeken. De eerste lag op hemels breed 80 km. afstand en was eenvoudig te bereiken omdat het aan dezelfde weg lag als waar de sterrenwacht zich aan bevond. Na een rit van 5 kwartier bereikte we het gebouw. Het was een klein complex dat ommuurd was. Er werden daar kamers verhuurt aan weg arbeiders. Zo’n kamertje bestond uit twee bedden, een tafeltje, stoelen en een potkacheltje. Elektriciteit is er niet, maar de dropploeg heeft beschikking over een Honda aggregaat.
Casper verricht GPS metingen om te kijken of deze locatie geschikt was als droppost. Een Noord-zuid lijn is het beste, zodat je voor een groot deel van de nacht gunstige convergentie hoeken hebt. Deze locatie lag echter 80 km. oostelijk en 15 km. zuidelijk t.o.v. Delingha. Voor het eerste deel van de nacht is dit niet gunstig, maar voor het tweede deel wordt dat steeds beter naarmate de radiant der Leoniden opkomt. Ter plekke besluiten Marc en Casper dat dit de droppost wordt. Het gebouw ligt op korte afstand van het woestijn dorpje Ulan (spreek uit Oelan). Op de terugweg waren we weer getuige van enkele fraaie dust-devils. Marco maakte nog enkele fraaie foto’s van rondtrekkende yaks. Op de sterrenwacht zijn we terug om 15.45 uur.

Twee dust devils die over de lange oprijlaan van de sterrenwacht bewegen

Droppost Ulan, Casper meet de GPS positie.

Tussen 16.00 en 17.00 uur wordt alle apparatuur voor de “bal” opgesteld en worden tientallen foto’s geschoten van apparatuur, deelnemers en de Chinezen die ons geholpen hebben. Na avondmaal en weerbericht gaan de visuele waarnemers rusten, terwijl fotografen onverdroten doorgaan met de opbouw en uittesten van de meegebrachte technieken.

Het statieportret

3e waarnemingsnacht vanuit Delingha, 15 op 16 november.
Deze nacht is het gehele Delingha team aktief, op Arnold na dan omdat hij uitgerust wilde beginnen aan de drie officiële waarnemingsnachten. De heren Jos, Carl, Koen, Marco en nu ook Marc namen alleen visueel waar. Fotografen Robert en Casper lieten hun apparatuur droog (dat wil zeggen zonder film) draaien wat ondanks de extreme koude (het vroor 17 graden Celsius) perfekt verliep. Romke filmde met zijn videokamera wat deep-sky objecten. Kortom, iedereen was lekker bezig die nacht. Voor de visuele mannekens helaas geen heldere verschijningen. De helderste meteoor was een –1 Leonide, gezien door Marco. Hij bepaalde de Leoniden ZHR deze nacht op 11.5 ~0.9, geheel volgens de normale patroon.

Uittesten apparatuur onder zeer koude omstandigheden
Foto: Casper ter Kuile.

9e dag, maandag 16 november.
De eerste officiële waarnemingsnacht is in aantocht. Het is een drukte van belang op de sterrenwacht. De visuele waarnemers werken hun waarnemingen uit, fotografen checken voor het laatst de kamera’s, leggen films in en stellen de kamera batterijen in. De video waarnemers berekenen richtpunten voor de video systemen en het 85 mm. project. Even wat over de gebruikte fotografische apparatuur, elk station had de beschikking over twee exact dezelfde camerabatterijen. Allereerst een tweetal door Robert en Casper gebouwde batterijen met 11 toestellen van het type Canon T-70 voorzien van 1.4 of 1.8/50 mm. optiek. Deze staan op 50 en 70 graden hoogte gericht. Daarnaast zijn er een tweetal door Casper gebouwde kamera batterijen voor 6 T-70 kamera’s voorzien van 2.8/85 mm. optieken. Elke kamera op deze batterij moest nauwkeurig op een vooraf berekend punt aan de hemel gericht worden om zo effectief mogelijk simultaan te kunnen fotograferen. Dit is echt een grote klus om te doen! De spullen voor de droppost worden apart klaargezet.
Er was onder de waarnemers weinig te bemerken van spanning, immers dit zou een test nacht worden voor de apparatuur. De algemene verwachting was dan ook dat de Leoniden deze nacht een normale activiteit zouden gaan vertonen, met misschien aan het einde van de waarnemingsnacht een lichte verhoging in activiteit in de vorm van enkele heldere Leoniden. Hoe anders zou het allemaal gaan lopen…
De apparatuur en waarnemers van de droppost zouden met een kleine open vrachtauto en de sterrenwachtbus vervoerd worden. De vaste waarnemers van Ulan zouden Casper (fotograaf) en Marc (video en visueel) worden. De visuele waarnemers zouden bij toerbuurt elk één keer meegaan met voor deze nacht Carl en Marco. Een rit naar Ulan duurt vijf kwartier en ’s ochtends zou de dropploeg terug keren naar de sterrenwacht. Overigens gingen elke nacht, naast de chaffeur, nog een aantal medewerkers van de sterrenwacht mee. Zij deden geen waarnemingen maar gaven alleen maar logistieke steun en gingen dan slapen. We vermoeden dat dit voor hun een manier is om extra geld te kunnen declareren bij PMO voor “nachtwerk”…

Ons vervoermiddel naar Ulan: de sterrenwacht bus en een vrachtwagen vol met stretchers en ligstoelen.

Vertrek dropploeg om 21.30 uur. Afscheid nemen en elkaar succes toewensen. Romke en Robert zetten hierna hun spullen op, voor zover dat overdag al niet gedaan was. De visuelen nemen nog een uurtje rust. Rond 16.30 UT staat men op en maakt zich gereed voor de komende waarnemingsnacht. Niemand, maar dan ook niemand had op dat moment ook maar het geringste vermoeden van het spectakel dat deze nacht boven onze hoofden zou losbarsten.

Terug - Volgende
Deel: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10