Locatie: Xalos, Spanje
Event 024: Leoniden 1999 meteoren storm
Parent body: Komeet 55/P Tempel-Tuttle

Leoniden 1999: een stormende aktie (deel 2)

Meteorenstorm!
Marco en Carl gaan hun spullen opzetten , terwijl Koen de Hazenbatterij van film gaat voorzien. Casper zet de lage en 85 mm batterij op en Marc gaat aan de slag met zijn video systeem. Tevens berekend hij de richtpunten voor de video systemen en het 85 mm project. Een handigheid hierbij was dat de halfvolle maan nog redelijk hoog aan de hemel stond en de zaak enigszins verlichtte. Even gaat het bijna mis: Casper valt bovenop zijn nauwkeurig uitgesneden sektor en deze is flink verbogen. Ik heb Casper nog nooit horen vloeken, maar dit was de eerste keer! Gelukkig wordt later alles weer perfect opgelost. Carl en Elisabeth rusten nog wat uit in de auto. Rond 23 UT is het zover, de visuele waarnemers liggen paraat en de apparatuur staat klaar voor de start. 23:04 UT: radiantopkomst. De hemel is nog erg licht door de maan: lm 5,7. Bij ondergetekende gierden (nou ja…) de zenuwen door de keel! Als de aktiviteit verhoogd was zouden we dat vrijwel direct moeten merken.

Tijd verstrijkt, de minuten glijden voorbij. Na tien minuten: niets… Na twuintig minuten: niets…ja enkele sporadischen en Tauriden worden gezien. Geen Leoniden. Lichtelijke ontgoocheling: we hebben deze enorme rit toch niet voor niets gemaakt? Na 30 minuten nog steeds niets! Maar ja: rond 23:30 ziet Marco een Leonide, Koen vijf minuten later ook. Tussen 23:30 en 00:00 UT ziet Koen slechts twee Leoniden. Maar naarmate de maan naar de horizon zakt wordt de hemel donkerder. Na 0 UT verschijnen meer Leoniden: 15 stuks in de eerste 35 minuten na 0 UT. Er is een verhoging in aktiviteit, dat is in ieder geval wat. De meeste Leoniden zijn zwak: +2, +3 en +4. Toch lijkt vanaf 0:35 de aktiviteit definitief toe te nemen, de daarop volgende tien minuten ziet Koen 20 Leoniden (2 per minuut). We raken enthousiast, het begint erop te lijken. Maan gaat onder om 0:50 UT en steeds meer Leoniden verschijnen! De grensmagnitude bedroeg na maans ondergang 6,6, best wel redelijk. Vier minuten telling rond 0:59 UT: 12 Leoniden, dat is drie per minuut! 001:03: de eerste heldere Leonide verschijnt: -1. Vanaf 01:07 UT schakel ik samen met Marco over op 1 minuten tellingen. Ook de rest is erg enthousiast. Casper brabbelt weer de gebruikelijke nonsens in op zijn memorecorder en divers antwoord apparaat….
Tot 1:20 UT zien we tussen de 1 en 6 Leoniden per minuut, de aktivitreit is hoog en de ZHR zeker. Tenslotte stond de radiant nog vrij laag in het oosten op zo’n 25 graden. Opeens begint een harde wind op te steken, vrij snel aanwakkerend. Heel vreemd. Maar ja, na 1:20 lopen de minuten tellingen op naar 15! Soms verschijnen 3 of 4 Leoniden in een seconde! Schitterend. Onwillekeurig denk ik terug aan de begindagen van Delphinus, het lijkt of alle akties in het verleden een oefening waren voor deze ene aktie. Ik voelde en hoopte gewoon dat we een hoge aktiviteit zouden krijgen! Nu gaat er iets mis: een doffe klap is hoorbaar! Casper snelt naar beneden en ziet tot zijn ontsteltenis dat het nieuwe video systeem door de harde wind is om gewaait! Gelukkig hebben de struiken de val enigszins gebroken, maar toch doet ie het niet meer. Waarschijnlijk is een verbinding tussen voeding en apparatuur gebroken. Helaas geen all-sky video meer. Casper heeft wat later telefonisch kontakt met Romke en Robert. zIj hebben het ook goed helder en zijn erg enthousiast.
01:30 UT passeerd: de aktiviteit blijft stijgen: 15 per minuut wordt soms al twintig per minuut! Tot 01:49 UT ben ik in staat de magnitudes te schatten van alle Leoniden. Daarna wordt het zo hektisch dat ik overschakel op de tel methode. Gewoon de tape laten lopen en elke keer als een Leonide verschijnt ja roepen. Kunt U het zich voorstellen: Vijf Nederlanders en een Duitse liggen op een verlaten land weggetje in Spanje op stretchers naar de hemel te turen en roepen ( en spreken in op memorecorders) achter elkaar ja ja, ja, ja . Kan het nog gekker? Ja, met z’n allen in de Gobi woestijn waarnemen bij temperaturen rond de –20….Rijp voor het zottenhuis zullen die Spanjaarden denken. Casper ziet kans om enkele euforische mailtjes de wereld in te slingeren. Rond 1:55 UT gaan de minutentellingen over de 30 !Om 01:56 zet een –6 leonide de oostelijke horizon even in het licht. Het zou naast enkelen van –3 en –4 de enige vuurbol zijn. Het meeste spul is zwak. Om 01:59 tot 02:00 UT haal ik mijn hoogste minuten telling: 47 stuks! De harde wind is overigens alweer afgezwakt. De aktiviteit blijft zeer hoog tot 02:20 UT, Leoniden zoeven naar beneden, soms met zeven tegelijk! Hieronder een aantal foto's genomen met mijn Canon T70 voorzien van een 1.4/50 standaard objectief op 400 asa kleuren diafilm.

Leonide -1 in de Kleine Hond

-1 Leonide in Hydra

2:08 UT: Leoniden storm! Op originele opname staan 17 Leoniden!

Meerdere Leoniden

4 Leoniden, activiteit wordt minder

-1 Leonide en een zwakkere bij de radiant

We krijgen soms echt de indruk dat dit een sterrenregen is! “Vuurbol!” brult Casper op een gegeven moment. Waar zag je die roep ik (er was geen flits gezien). Casper lachend: nergens, ik sprak het even in op Jacob Kuipers voice mail, waarop Carl even een lachpauze inlastte…Een oud nummer van Ritchie Blackmore’s Rainbow flitst even door mijn hoofd: Sixteen Century Greensleeves met als tekst: See the stars, they are falling down from the sky…Na 2:30 zakt de aktiviteit duidelijk in, zo tussen de 15 en 20 per minuut, wel lijkt de gemiddelde helderheid iets toe te nemen getuige de verschijning van enkele –3 en –4 Leoniden. Tot 2:50 15 per minuut daarna onder de tien per minuut. Dit blijft lange tijd zo gelijk, een combinatie van de steigende radiant hoogte (zorgt voor hogere aktiviteit) en een dalende werkelijke aktiviteit , beide effecten heffen elkaar zo’n beetje op. Rond 4 UT begint de vermoeidheid toe te slaan. Waarnemers houden wat langere pauzes en de aktiviteit is gezakt naar 3 tot 5 Leoniden per minuut. Iedereen is verder dol gelukkig, de Leoniden gaven een enorm hoge aktiviteit, wel net geen storm niveau, maar toch heel indruk wekkend!
Na 4 UT houd Koen twee wat langere pauzes, de rest is al gestopt ivm. de vermoeidheid. De laatste telling wordt gedaan tussen 5:15 en 517: drie Leoniden in twee minuten. De lm wordt vergeten… Inmiddels begint de hemel laag in het oosten al lichter te worden. Het einde van de nacht der nachten nadert snel.

Om 05:30 UT gaan de kamera’s dicht, de video’s stoppen. Plan als volgt: Carl, Marco en Elisabeth gaan naar het hotel en proberen een overnachting te regelen. Lukt dat dan keren zij niet terug en kunnen wij erheen rijden. Casper en Koen ruimen de fotospullen op, Marc is op en slaapt wat. Om 6 UT keren Carl en Elisabeth toch even terug. We krijgen een sleutel van een kamer. Dat is geregeld. Rond 06:30 UT zit alles in de bus en rijden we naar het hotel.
Om 7 UT lig ik in bed, waar Marco op de wc (…) even later het interview met Diewertje Blok doet. Hierna is iedereen (min of meer) in ruste.

18 november 1999.

Om 11:30 uur worden Marco en ik gewekt door heer Johannink. Opstaan, er staat een lange rit richting La Roque voor de boeg. Voor de KAV ploeg stond er nog een extra taak op het programma. Er was maar een gps ontvanger en dus moesten we ook nog naar de lokatie van de simultaan partner om de geografische coordinaten te bepalen. Eerst gingen we met z’n allen naar de lokatie waar we de Leoniden hebben gezien. Dit wordt vast ons toekomstig bedevaarts oord… Helaas had ik geen bord: Delphinus was here…Casper doet een gps meting en Marc maakt een schets van de omgeving zodat we later de lokatie nauwkeurig op een topo kaart kunnen prikken. Als laatste maakt Carl een groeps foto.

Groepsfoto op de locatie waar we de 1999 Leoniden storm zagen.
Vlnr: Carl, Elisabeth, Marco, Koen, Marc en Casper.

Daarna gingen we ontbijten in een klein plaatsje (Xalos?). Dan afscheid van Carl en co. Wij zouden elkaar weer zien in La Roque. Omstreeks 14 uur komen wij aan op de lokatie van Robert en Jos. Romke, Rita en Arnold zijn direct na de aktie alweer vertrokken naar hun huisje in Thezan des Corbieres. Wij worden enthousiast verwelkomt door Jos en Robert die ook de show van hun leven hebben gehad. En wat een fraaie lokatie! Op de top van een flinke heuvel in een soort kom. Geen direct licht derhalve en een heel fraaie omgeving. Weer volgt het ritueel van gps meting en schetsen maken.
Daarna rijden beide teams gezamenlijk op naar Barcelona. In een wegrestaurant wordt nog even gezamenlijk wat gegeten (weer Lasagne, heerlijk!). Daarna gaan beide teams hun eigen weg. Barcelona wordt gepasseerd om 21 uur. Om 22:45 passeren we de Spaans/Franse grens en om 23 uur zijn we weer terug in La Roque. Gauw het bed in! Morgen vertrekken we weer naar Nederland.
19 november 1999.

In de ochtend wordt het huisje schoon gemaakt en de sleutels terug gegeven. Vertrek rond 10 uur. Er staat een harde wind en op een gegeven moment rijden we angs de Middelandse Zee. Daar waren door de harde wind kortstondige water hoosjes zichtbaar. Deze duurden niet langer dan 3 of 4 seconden. Mooi om te zien. Net voor Lyon betrekt de lucht en valt er regen en soms ook wat sneeuw.
Voorbij Dijon wordt het weer echt slecht, zware sneeuwbuien maken dat we flink in snelheid moeten inleveren. Het zicht was soms minder dan 20 meter! Gelukkig duurde dit alles niet heel lang en konden we gewoon weer verder rijden. Nabij Nancy werd even van de snelweg afgegaan om in het luxe restaurant L’e Acombelle (in het dorp Montigny Le Roi) even exquise te dineren: vooraf een pate van gevogelte, daarna vis met rijst en een lekkere botersaus, gevolgt door een luchtige chocolade moes. Na nog eens 100 km gereden te hebben zoeken we een F1 hotel op om te slapen.

20 november 1999.

Na een snel ontbijt terug op de snelweg. Metz passeerd, Luxemburg. In het noordelijke deel van de Ardennen ligt een flink pak sneeuw. Nabij Luik is dat over. Rond 12 uur passeren we de grens van Nederland en nemen we een kop koffie met gebak in een AC restaurant. Rond 13:30 uur arriveren we in De Bilt. Snel wordt alles uitgeladen en vertrekt Marc naar huis. Koen wordt opgehaalt door zijn vader en is even na drieen thuis. Het einde van een , zowel letterlijk als figuurlijk, stormende aktie is voorbij.
De auteur wil graag de volgende mensen bedanken: Jos, Arnold, Robert, Rita, Romke, Casper,Marco, Carl en Marc voor de prettige samenwerking onderling!! Geweldig. Een speciaal woord van dank voor Elisabeth! Dank voor de heerlijke maaltijden (en dat tweede stukje vlees…).Hulde. Een woord van dank voor Marco voor zijn heldere uitleg over de orgelpijpen. Dat stuk tekst komt grotendeels van hem.Carl bedankt voor enkele nuttige opmerkingen ten aanzien van dit verslag. Een groot woord van dank en kompliment gaat naar Jacob Kuiper voor zijn perfekte en heldere uitleg van de weerssituatie. Dhr Miskotte wordt bedankt voor het ophalen van zoonlief uit Bilthoven. En last but not least een dankwoord voor Liz en Lars, die het een week zonder mij moesten stellen.

Koen Miskotte,
Maandag 29 november 1999, 10:31 uur.

Muzikale begeleiding:
Ritchie Blackmore’s Rainbow
-Sixteen Century Greensleeves
-Stargazer

Terug naar event page
Terug naar deel 1