Location: Optic Observatory XingLong, China
Event 028: Leonid 2001 meteor storm
Parent body: 55P Tempel Tuttle

Deel 1

Expeditielogo ontworpen door Robert Haas

Inleiding 1.
17 november 1998 23:00 UT: op dit tijdstip beëindigen een aantal Nederlandse meteorenwaarnemers op een radio sterrenwacht nabij Delingha in de Quinhai provincie in China van het Purple Mountain Observatory (PMO) hun waarnemingen. Ze zijn erg enthousiast, de voorgaande uren waren zij getuige van het optreden van een zogenaamde vuurbollen regen. Vele tientallen vuurbollen met helderheden die tot de –12 reikten werden waargenomen en dito spectaculaire nalichtende sporen. De ZHR bereikte een waarde tegen de ochtend schemering van 250. Ze waren het erover eens dat ze dit niet meer in hun leven zouden meemaken. Ook berekeningen van een aantal astronomen leken dit te onderschrijven… Het kan verkeren..

Inleiding 2.
In 1999 en 2000 werden door o.a. de astronomen David Asher, Rob McNaught, Esko Lyytinen en Tom van Flandern voorspellingen gedaan voor de Leoniden. Het ging hierbij om piektijdstip en de verwachte hoogte van activiteit. Wat betreft de piektijdstippen bleken de voorspellingen van Asher/McNaught en Lyytinen/van Flandern heel goed uit te komen. De fouten bleven binnen de 30 minuten. Wat betreft de hoogte van de pieken zaten ze er soms flink naast. Alleen de 2000 verschijning was goed te matchen met de voorspellingen van Lyytinen et al. De dust trail theorie leek wat betreft het voorspellen van piek tijdstippen redelijk nauwkeurig, wat betreft de verwachte ZHR zaten deze theorieën er soms (ver) naast.
Voor 2001 hadden beide koppels weer hun voorspellingen gereed. Dat jaar zouden er meerdere pieken optreden (onderstaande tabel is van Lyytinen en Van Flandern) :

Datum en tijd oooooooTrail Rev. ZHR 0Locatie
18 nov 2001 09:58 UT 1766 07 r 02000 Noord en Centraal Amerika
18 nov 2001 12:00 UT 1799 06 r 00110 West Amerika
18 nov 2001 14:10 UT 1833 05 r 00060 Oostelijke Pacific
18 nov 2001 17:19 UT 1666 010r 00600 West Autralïe /Oost Azië
18 nov 2001 17:22 UT 1633 011r 00260 West Autralïe /Oost Azië
18 nov 2001 17:33 UT 1699 09 r 01750 West Autralïe /Oost Azië
18 nov 2001 18:22 UT 1866 04 r 06100 West Australië /Oost Azië

Uit bovenstaande blijkt dus grofweg dat er een flinke piek (10 UT) boven de VS te zien zou zijn en in Azië een piek rond 18 UT. Deze zou bestaan uit een optelsom van meerdere pieken. Naar aanleiding van deze voorspellingen werd er binnen DMS een drietal expedities opgezet (!):

1) USA expeditie van Hans Betlem. Deze werd i.s.m. Steve Evans van de BAA Meteor Section uit Engeland) , Pavel Spurny (Ondrejov Observatory Tjechië) en Jiri Borovicka (Ondrejov Observatory Tjechië) opgezet. Hier werd gebruik gemaakt van campers om naar helder weer toe te rijden.
2) USA expeditie met o.a. Marc de Lignie, Marco Langbroek, Carl Johannink (die helaas op het laatste moment moest afhaken) , Jaap van het Leven, Klaas Jobs en Peter Bus.
3) Sino Dutch Leonid Expedition 2001 met Casper ter Kuile, Jos Nijland, Michel Vanderputte , Robert Haas, Arnold Tukkers , Sietse Dijkstra en ikzelf.
Onderstaand verslag gaat over de Sino Dutch Leonid Expedition 2001.

Voorbereidingen
De voorbereidingen voor deze expeditie werden al getroffen na de Leoniden 2000 actie. Door allerlei oorzaken duurde het vrij lang voordat één en ander op de rails stond. Een viertal bijeenkomsten werden georganiseerd, meestal in Ermelo. Omdat de deelnemers te weten Casper ter Kuile, Jos Nijland, Michel Vanderputte , Robert Haas, Arnold Tukkers , Sietse Dijkstra en ondergetekende niet allemaal twee weken konden, werd besloten om in twee groepen naar China af te reizen. Op 9 november reisden Sietse, Jos, Casper en Arnold af naar China. De eerste dagen werden gebruikt voor site seeing en het organiseren van twee workshops over meteoren waarnemingen en data verwerking. Ondertussen bouwt in Robert in Alphen aan den Rijn nog driftig aan een drietal video systemen die in China nog operationeel moeten worden gemaakt.

Promotiefoto voor de sponsors w.o. China Southern
Vlnr: Michel Vandeputte, Sietse Dijkstra, casper ter Kuile, Jos Nijland,
Arnold Tukkers, Koen Miskotte en Robert Haas.

Nog meer spullen w.o. Vixen Photoguider van Koen

13 november 2001
Vertrek tweede team vanuit Nederland: Robert, Michel en ondergetekende. Rond 12 uur ‘s middags arriveren Michel , zijn moeder en twee kennissen bij huize Miskotte te Ermelo. Afscheid van Lizzie en Lars en rond 13:30 het vertrek naar Schiphol.
Daar arriveerden we rond 15:00 uur, een kop koffie en rond 16:00 uur zijn ook Robert , Jolanda en de Hazen kids er. Er wordt ingecheckt en vervolgens moet Robert met papieren en de image intensifiërs naar de douane om ze in te klaren. Dit is nodig om ze China in en uit te kunnen voeren. Hierna kunnen we een kop koffie drinken. Rond 16:50 kunnen we het vliegtuig in: een splinternieuwe Boeing 777 van China Southern Airlines, de grootste vliegtuig maatschappij van China. Deze heeft ook een groot deel van de cargo gesponsord.
Aan boord kregen we diverse keren wat eten en drinken en konden we naar films en documentaires kijken. Dit is ook echt nodig, want een vlucht naar China duurt ruim 8,5 uur. Je vliegt als het ware ook door de nacht heen.

14 november 2001
We landen om 11:30 plaatselijke tijd in Beijing. Vanuit het vliegtuig per bus naar de aankomsthal. Weer de bekende gezondheidsverklaring en een verklaring van de reden van je bezoek aan China invullen. Deze papieren geef je weer af aan de douane samen met je paspoort en visa. Daarna konden we de bagage ophalen en moesten we weer naar de douane om de image intensifiërs in te klaren.
Buiten de ontvangsthal stonden een vijftal heren driftig naar ons te zwaaien: Casper, Jos, Arnold , Sietse en natuurlijk Jin Zhu, inmiddels gepromoveerd tot professor. De astronoom Jin Zhu zou ons de komende week begeleiden en helpen met de logistieke organisatie van de expedite. Even later rijden we met een bus naar het Labour Hotel in een buitenwijk van Beijing. Dit ligt vlak bij (loopafstand) het CNAO ( voormalig BAO) gebouw waar we in 1998 vertoefden. Wat meteen opviel was dat er enorm veel veranderd was in deze wijk. De vieze marktjes en oude huisjes waren verdwenen en hadden plaatsgemaakt voor grote woontorens. Tevens hing er weer flink wat smog over de stad. Na het inchecken gaan we gezamenlijk wat eten in een restaurant. Aan dat eten zal ik overigens wel nooit aan wennen, maar de andere deelnemers lieten het zich wel smaken. De rest van de dag werd gebruikt om bij te komen van de reis en om voorbereidingen te treffen voor de reis naar de optische sterrenwacht nabij XingLong.
In de avond uren zetten Robert en Casper de video systemen in elkaar. Er waren wat problemen met de aansluiting van de batterijen op de image intensifiërs. Deze moesten worden opgelost door een Chinees die de komende nacht speciale stekkertjes zou maken. Deze zouden worden meegegeven aan het tweede team die de volgende dag naar Xing Long zouden vertrekken.

15 november 2001.
Vandaag de reis naar XingLong. We reizen in twee groepen: Jos, Casper, Sietse en Arnold reizen via de twee locaties die Jin Zhu op het oog heeft voor de dropposten. Zij vertrekken al ‘s ochtends vroeg. Robert brengt ‘s ochtends de tijd door met het updaten van zijn website. Voor de rest doen we weinig. Om 13:00 uur vertrekken Koen, Michel en Robert richting Xing Long. Een van de begeleiders, Ming Guan heeft inmiddels ook de stekkertjes bij zich, die zien er perfect uit! Daar is een Chinees de hele nacht mee bezig geweest!!! Hulde. Verder is ook Lew Gramer, een Amerikaan uit Boston en bekend als list beheerder van meteorobs één van de medereizigers. Even buiten Beijing moet er nog getankt worden. Robert filmt een tweetal jongens (leeftijd ~16 jaar). Hij maakt ook foto’s van deze twee, die daarover erg enthousiast zijn.
Het duurt ruim een uur voordat we Beijing uit zijn. De stad is immens groot, er leven bijna 20 miljoen Chinezen. De smog hangt er nog steeds, maar naarmate de reis vordert wordt het minder. Zeker als we uiteindelijk de bergen ingaan ten noorden van Beijing. De lucht wordt er helderblauw. Rond 17:00 uur plaatselijke tijd arriveren we op de sterrenwacht van XingLong. We worden tijdelijk ondergebracht in een kamer in één van de slaapkamers. Ik check even de gemeenschappelijke douche en wc’s….juist ja, wc’s van het type hurk…Daarna maak ik met Michel een korte wandeling over het terrein: we wilden graag een waarneemplekje zoeken voor de komende nacht. Dat vinden we in de vorm van het veld waar drie jaar eerder Hans Betlem de Leoniden heeft waargenomen. We genieten van het uitzicht en de rust. Er ligt een flinke laag sneeuw op het terrein (15 cm). De zon gaat onder en een fraaie schemering komt over het land te hangen. Er worden wat foto’s genomen. Wat betreft de omgeving zie ik het helemaal zitten: dit is een zeer inspirerende plek om de waarnemingen te gaan verrichten.

Schemering op Xinglong: silouette van de 2 meter telescoop

Michel bewonderd het fraaie uitzicht.

Inmiddels zijn de anderen ook gearriveerd. Locatie twee wordt het dak van een hotel vlak bij het stadje Pan Shang en locatie drie wordt afgekeurd. Het is alleen lopend bereikbaar (één uur lopen) en omdat er veel (loodzware) apparatuur meegaat is dit onmogelijk. Besloten wordt om op de radio sterrenwacht bij Miyung de derde post in te richten. Hierna wordt er gezamenlijk gegeten. Het eten hier is iets beter dan in Beijing. Het is meer westers met gebakken aardappelen, uitjes en vlees. Het is ook meer gekruid.
Hierna brengt Jin ons naar de waarneemlokatie. Dit is niet het terrein dat Michel en ik eerder verkenden maar een platform naast de dome (koepel) van de 90 cm. Schmidt telescoop. Deze staat omzoomt door dennenbomen op een bergrug. Het uitzicht is geweldig. Het platform meet ongeveer 10 bij tien meter. We zijn enthousiast, wat een mooie plek. Er is wel wat obstructie van de koepel, maar als je op noord ligt is er helemaal geen obstructie. Eronder bevind zich de computerruimte. We slaan daar alle foto/video apparatuur op en we mogen er onbeperkt gebruik maken van de aanwezige computers en internet.

Het waarneem terras naast de schmidt dome.

Ook de laptopjes van Robert en Casper vinden er een plaatsje. Hierna worden we naar onze kamers gebracht. De twee teams die naar de dropposten worden gebracht worden in het gebouw met de hurk toiletjes gebracht. Het zijn Jos en Sietse die naar de radio sterrenwacht van Miyung zullen worden gebracht en Robert en Michel die vanaf het dak van een hotel nabij Pan Shang zullen waarnemen.
Arnold, Koen en Casper krijgen verderop in een ander gebouw een kamer. Daar is een gewoon toilet type westers model, maar geen douche….Koen en Arnold liggen op één kamer, Casper heeft een kamer voor zich alleen.

Naar deel 2
Deel: 1 2