Locatie: Harderwijk, Nederland.
Object: Leoniden 2009
Parent body: Komeet 55P Tempel-Tuttle

“Leonidenmaximum” vanuit Ermelo...

Inleiding
Voor de nacht 17/18 november gaven meerdere modelleurs verschillende verwachtingen. De Aarde zou door stofsporen van de komeet 55P Tempel-Tuttle uit 1466 en 1533 verhoogde activiteit moeten geven rond radiant opkomst. Een gezamenlijke ZHR van 200-250 zou mogenlijk moeten zijn. Desondanks waren de verwachtingen niet echt hoog gespannen omdat als je de ZHR omrekend naar waarneembare aantallen dat je enkele meteoren in het uur na radiantopkomst zou kunnen verwachten. De hoop is natuurlijk gevestigd op enkele fraaie heldere earthgrazers zoals ik ze heb gezien in 1998 en 2001. Deze verwachte uitbarsting was de laatste in een serie die begon in 1994. Het zal 20 jaar duren voordat de nieuwe serie zich aankondigd. Maar verrassingen zijn nooit uitgesloten, dus de Leoniden zullen op de waarneem agenda blijven staan!

Verwachte weersomstandigheden
Na een periode met veel bewolking en regen werd zowaar een heldere periode verwacht. Tussen een wegtrekkend front in het oosten en een nieuw front in het westen zat een flinke opklaring van ongeveer 200 kilometer breed. Er waren wel wat zorgen door het ontstaan van cumulus wolken voor de kust die vervolgens het land opwaaien.

De waarnemingen
Door de verwachte bewolking uit het westen besloot ik al vroeg te beginnen zodat er ook nog wat Tauriden data gesprokkeld kon worden. Aanvang waarnemingen om 19:45 UT, 2 uur voordat de Leoniden radiant opkwam. In het noordoosten hing een enorme waaier van licht afkomstig van sportvelden op 1,5 km afstand. De Lm was in eerste instantie erg laag. Ik keek in OZO richting.

Periode 19:45-20:30 UT:
Gedurende 0,75 uur effectieve waarnemingstijd zie ik bij een grensmagnitude van 6,2 slechts 7 sporadische meteoren. Wel waren er twee pareltjes bij vlak achter elkaar: om 19:56 UT trekt een trage gele sporadische meteoor met een kleine wake van +1 een spoortje in Perseus. En om 20:01:55 UT een mediumsnelle -1 in het sterrenbeeld Vissen, ook geel en met wake. Een kort nalichtend spoor was zichtbaar.
Van tijd tot tijd trekken uitgebreidere wolkenvelden net noordwest van mij langs in een zuidwestelijke naar noordoostelijke richting, alles keurig buiten mijn waarneemveld. Alleen trekken tussen 20:20 en 20:26 UT enkele cumulus wolkjes door mijn beeldveld (10%)..

Periode 20:30-21:17 UT:
Wat meer activiteit, maar geen heldere meteoren. Om 21:52 UT gaat de verlichting uit van het sportveld en de grensmagnitude springt meteen 0,2 magnitude omhoog.... (Lm 6,4). Gedurende 0,78 uur effectieve waarnemingstijd zie ik 8 SPO, 2 NTA en 1 STA. Hierna een korte pauze om mijn 40D met de canon EF 15 mm F.28 fish eye lens op te stellen voor eventuele earthgrazers. Om 21:32 UT lig ik weer paraat, nu meer in oostelijke richting.

Periode 21:32-22:00 UT:
Met spanning wordt uitgekeken naar Leoniden... niets... Wel wordt in deze 0,47 uur effectieve waarneemtijd (lm 6,4) een fraaie magnitude 0 Tauride gezien (21;54 UT) in Perseus, wat een beauty! In totaal werden 5 SPO en 2 STA gezien.

Periode 22:00-23:00 UT:
Met een tikje lagere Lm worden in 0,97 uur 2 Leoniden, 2STA, 1 NTA en 10 SPO gezien. De mooiste was een Leonide van -3 die ik zag met een enorme DCV van 40 graden (ooghoek) die een nalichtend spoor achterliet van 5 seconden. Deze werd ook vanuit België door meerdere waarnemers gezien (o.a. Michel Vandeputte). Maar twee STA's van +2 waren het aanzien waard. Vanaf 22:35 UT wordt het nieuwe front zichtbaar laag in het westen in de vorm van cirrus. Om 23:00 UT ligt de grens in het zenit en trekt het vrij vlot over in oostelijke richting. De grensmagnitude keldert naar ~5.5.

Periode 23:00-23:38 UT:
Onder toenemende cirrus en dalende grensmagnitudes zie ik nog 2 Leoniden (+2, +3), 1 NTA en 4 SPO. De laatste tien minuten trekt het nog even open en tipt de grensmagnitude nog even aan de 6.0, maar wel met een bewolkingspercentage van 40%. Maar na 23:38 UT denderd de grensmagnitude naar een bedenkelijke 3.0... In westelijke richting is alleen maar troep zichtbaar dus ik maak er een einde aan. Desondanks dus toch iets van de Leoniden gezien dit jaar, al is het allemaal maar erg magertjes...

Resumerend:
3,58 uren effectieve waarnemingstijd leverde 34 SPO, 4 LEO, 4 NTA en 5 STA op. Geen alpha Monocerotiden werden gezien. In totaal werden dus 47 meteoren geteld. De Canon 40D legde één Leonide vast, een +1 nabij Mars. Achteraf bleek dat de ZHR rond radiant opkomst rond de 70 lag en daalde naar 30. Door de zeer lage radianthoogte werden vanzelfsprekend weinig Leoniden gezien. Jammer dat het bewolkt is geworden.