 |
 |
|
| |
|
|
Locatie: Cosmos sterrenwacht Lattrop, Nederland
Event 042: onverwachte Perseiden 2008 uitbarsting
Parent body: Komeet 109P Swift-Tuttle
Perseiden vertoonden onverwachte uitbarsting!
Opgelet: verslag is geplaatst in Zenit!
Inleiding
De Perseiden vormen de bekendste meteoren zwerm van het noordelijk halfrond. Deze meteoren zijn afkomstig van de komeet 109P/Swift-Tuttle die een omloopstijd van 135 jaar heeft. De zwerm is een dankbaar object voor meteorenwaarnemers want rond 12 augustus kunnen aan het einde van de nacht onder goede omstandigheden tot 60 a 80 Perseiden per uur geteld worden.
In de negentiger jaren in de vorige eeuw kwam de zwerm extra in de belangstelling te staan. In 1991 en 1992 liet de zwerm flinke uitbarstingen zien met ZHR's tussen de 300 en 500! De reden daarvoor was het moederlichaam van de zwerm die de binnste delen van ons zonnestelsel naderde. In september werd inderdaad de Perseidenkomeet weer herontdekt. Ook in de jaren na perihelium passage werden flinke Perseiden regens gezien. Deze reeks van oplevingen duurden tot 1999. In 2004 werd weer een korte opleving gezien als gevolg van de passage van de Aarde door een stofspoor van de komeet 109P/Swift-Tuttle. Voor 2008 werden geen ontmoetingen met stofsporen voorspeld.
Perseiden 2008.
Ook dit jaar werden de Perseiden weer waargenomen. De nacht 10/11 augustus was deels helder vanuit Nederland. Veel heldere meteoren werden gezien, maar een normale activiteit. De nacht 11/12 augustus was kansloos ivm bewolking. De nacht 12/13 augustus begon met een groot gebied van samengeklonterde buien met onweer dat snel van zuidwest naar noordoost trok. Op de Cosmos sterrenwacht nabij Lattrop verbleven Carl Johanink, Peter van Leuteren, Arnold en Brian Tukkers, Koen Miskotte en Sietse Dijkstra. Zij wachtten ongeduldig op de opklaringen die achter het regengebied zaten. Inderdaad klaarde het rond 00:30 mezt op met alleen in het oosten veel weerlicht van ver verwijderde onweersbuien. De waarnemingen startten snel en ondanks het nog aanwezige maanlicht werden meteen Perseiden gezien. In eerste instantie normale activiteit, maar na enige tijd begonnen steeds meer heldere Perseiden te vallen. Een fraaie van -4 viel in Cameliopardalis. Iedereen was blij verrast met de vele heldere Perseiden. Vrij explosief begon de activiteit van de Perseiden te steigen tussen 2:45 en 3:00 mezt. In dat kwartier enkele spectaculaire verschijningen: een geelwitte Perseide van -5 met een 12 seconden nalichtend spoor. Enkele minuten later gebrul: een -10 Perseide verschijnt hoog in het zuidwesten, een knal oranje nalichtend spoor nalatend van 40 seconden. De vuurbol werd vastgelegd vanuit Oostkapelle (Klaas Jobse) en Hengelo (Martin Breukers). Koen Miskotte kon door zijn camera snel op het spoor te richten, met zijn Canon 40D met 2.8/15 mm fish eye lens nog 13 opnamen van 40 seconden volgen. Verbazing alom bij de waarnemers, het maximum van de Perseiden was al overdag gevallen op 12 augustus om 14 mezt maar nu leek de activiteit erg hoog, zoniet hoger.
Animatie van het verwaaiende nalichtend spoor van de -10 Perseide
De Perseidenactiviteit nam snel toe tot zelfs 35 exemplaren per kwartier. Daarna namen de aantallen weer langzaam aan af en ook het aandeel helderen werd iets minder. In Spanje en zuid Frankrijk namen Jean Marie Biets en Michel Vandeputte na 3:30 mezt enkele uren waar en zagen ook afnemende Perseiden activiteit. Na het verwerken van de waarnemingen was iedereen verbaast over de hoge aantallen Perseiden rond en na 3 mezt. Ook elders in Europa werd deze piek waargenomen, het was dus zeker geen “lokaal” effect!
Inmiddels heeft astronoom/modelleur Jeremie Vaubaillon berekend dat deze uitbarsting waarschijnlijk het gevolg is van materiaal dat ongewoon ver uitgesmeerd was vanuit een stofbaan die is achtergelaten door komeet 109P/Swift-Tuttle tijdens perihelium passage in het jaar 441 na christus. Eigenlijk zou de aarde deze trail missen op 13 augustus rond 23:34 UT.
Compositie met 8 Perseiden. Kamera: Canon EOS 40D met 2.8/15 mm fish eye objectief